در علم مکانیک خاک، رشته عمران، یک مبحثی هست به نام نشست.
می گه شما وقتی یک ساختمان رو روی خاک بنا می کنی، اون خاک بخاطر باری که بهش وارد می شه ،نشست می کنه.
این نشست، شامل دو بخش است. یک بخش نشست الاستیک است. و بخش دیگر نشست پلاستیک. اولی، برگشت پذیر است و دومی ماندگار.
مثلا تصور کنید یک فنر را می کشید. فنر خودکارتونو در بیارید، شروع کنید به کشیدن. سیم پیچ پیچ تلفن اداره را، یک تکه لواشک را، یک تکه پلاستیک را... سفره خونه را،
اینها رو تا یک حدی که می کشی اگه ولش کنی، برمیگرده عین قبل می شه. به چشم نمیاد. خراب نمی شه.
ولی از اون حد که بشتر بکشی، شروع می کنه نازک می شه رنگش عوض می شه ترک شاید توش پیدا بشه بعد ولش هم که بکنی دیگه بر نمی گرده به وضع قبل. فنره خراب می شه!
اون حد اول را تغییر شکلهای الاستیک می گن، از اون که گذشت، پلاستیک.
خب، حالا یک بحثی هم هست به اسم تحکیم. می گه خاک ریزدانه ای که اشباع از آب هست اگر تحت فشار قرار بگیره، ذرات آب ازش بیرون میره و فشرده می شه. این همون نشست پلاستیک خاک است. بار را که برداری دیگه برنمی گرده به حال قبل. منافذ کوچیک شده اند و آب زورش نمی رسه همونقدر که قبلا فضا داشت، فضا ایجاد کنه برای خودش. پس نشست تحکیمی قطعا یک نشست پلاستیک است . (اون قانون اول برای اینم صادقه ها. اولش که فشار کمه اگه فشار را برداری آب می تونه برگردونه به وضع قبل. اون بخش الاستیک است اما بیشتر که بشه، دیگه ساختار متراکم تر می شه)
حالا سوال اینه. یک خاک ریزدانه که آب توش نیست را تصور کنید.
فرض کنید اگه یک طبقه ساختمان روش بسازی، باری که بهش وارد می شه در حدی هست که نشست های الاستیک توی خاک ایجاد کنه. یعنی اگه یک طبقه را برداشتی ،خاک پف می کنه بر می گرده همونی که بود.
حالا وقتی طبقه دوم را می سازی، اصولا بازم خاک نشست می کنه، و اینبار دیگه از حد می گذرونه و بی اینکه آبی از جایی اش در بره ،ساختارش متراکم می شه. یعنی نشست پلاستیک رخ داده بی اینکه تحکیم متداول پیش اومده باشه
خب! حالا سوال اینه که این بخش دوم نشست را ،کدوم فرمولها و کدوم تئوری ها می تونه تخمین بزنه!؟